KENNIS – BLOG

GEPUBLICEERD OP 6 DECEMBER 2019

Wéér zo’n inloopavond? Of: YES! Weer een inloopavond!

Naomi Mae Poppinga conceptontwikkelaar bij U.Minds

AUTEUR: NAOMI MAE POPPINGA

Binnenkort doet de Nieuwe Omgevingswet haar intrede. In dit blog ga ik wat dieper in op het ‘verplicht’ toepassen van participatie door deze nieuwe wet. Participatie en betrokkenheid van stakeholders is een belangrijke richtlijn. Participatie, voor de één een jeukwoord en voor de ander een bron van inspiratie. 

Participatie, voor de één een jeukwoord en voor de ander een bron van inspiratie. Toch gaan overheden, bedrijfsleven en inwoners van Nederland eraan geloven.

De opvattingen over de voor- en nadelen ervan zijn verschillend. ‘Het leidt tot extra kosten, het traject duurt al lang genoeg, als je gaat participeren raak je je focus kwijt’, waren gehoorde opmerkingen over participatie tijdens de Provada – 2019.

Participatie kan gezien worden als een tijdrovend verhaal. Het kan juist ook meer informatie opleveren, waardoor een project of besluitvorming sneller en beter gaat verlopen.

Er worden in ieder project besluiten genomen waar niet iedereen het mee eens is. Het actief betrekken van verschillende partijen kan ervoor zorgen dat alle belangen en wensen worden besproken. Met als gevolg dat er een zo passend mogelijk besluit genomen wordt. Een besluit met mogelijk meer draagvlak dan een besluit zonder participatie. 

Participatie sessie met veel betrokkenheid en kennis

De Omgevingswet doet in 2021 zijn intrede en krijgt een grote invloed op de directe leefomgeving van mensen.

WANT: Het Ministerie van Binnenlandse Zaken is druk bezig met het opleveren van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Ook provincies en gemeenten leggen hun beleidsdoelen en ambities voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn vast in omgevingsvisies.

Om de ambities van de Nationale Omgevingsvisie te laten slagen is een brede maatschappelijke betrokkenheid gewenst. Niet enkel vanuit één hoek, maar vanuit gewone mensen, bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en initiatiefnemers.

☆ Met zoveel mensen en meningen zijn er altijd wel botsende belangen. Door met elkaar het gesprek aan te gaan én naar elkaar te luisteren, wordt er samen gezocht naar slimme oplossingen waar een heel gebied baat bij heeft.

☆ Dankzij de betrokkenheid komen diverse perspectieven, creativiteit en kennis op tafel. Dit vergroot de kwaliteit van oplossingen en mobiliseert collectieve actie en intelligentie.

☆ Het ideaalbeeld is dat participatie een belangrijk onderdeel is van projecten die invloed hebben op de fysieke leefomgeving, en dus een grote groep belanghebbenden. Dit vraagt om maatwerk per opgave en gebied.

☆ De uitdaging zit hem in het koppelen van opgaven en aanpak aan het schaalniveau waar de meeste personen zich betrokken bij voelen, direct mee te maken hebben en concrete handelingsperspectieven (willen) hebben.

Een aantal aandachtspunten uit de Ontwerp NOVI die kunnen zorgen voor een goede participatie zijn:

  • Duidelijk zijn over de inbreng die mogelijk is (informatie, consultatie, advisering, samenwerking, meebeslissen, right to challenge) en wat er mee gedaan wordt;
  • Het bieden van tijdige, heldere en begrijpelijke informatie;
  • Zorgen voor betrokkenheid van (vertegenwoordigers van) belangrijke belanghebbenden;
  • Weten wat er leeft (bijvoorbeeld door leefstijlonderzoek).

Er wordt gesproken over richtlijnen en aandachtspunten, maar dus geen harde eisen? 

De manier waarop en of er is geparticipeerd wordt meegenomen in het verlenen van een omgevingsvergunning. Op deze manier worden initiatiefnemers gestimuleerd om participatie toe te passen.

☛ In artikel 16.55 zevende lid van de Omgevingswet staat geschreven: ”De gemeenteraad kan gevallen van activiteiten aanwijzen waarin participatie van en overleg met derden verplicht is voordat een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit waarvoor het college van burgemeester en wethouders bevoegd gezag is, kan worden ingediend.”

Er wordt vanuit overheden geen regels opgelegd bij participatie. Dit geeft bedrijven vrijheid en de mogelijkheid om maatwerk te leveren.

Niet in alle gevallen is dus participatie verplicht.

De kans op meerwaarde, tijdwinst, betere besluiten en draagvlak hangt af van hoe het bedrijf het traject inricht. Dit zijn enkele voorbeelden van voordelen die kunnen ontstaan als participatie serieus wordt genomen.

Doordat er geen vaste eisen zijn, verandert een participatietraject niet in een afvinklijstje wat moet. Het kan niet gemeten worden en blijft subjectief. Per gemeente, per project, per omgevingsvergunningsaanvraag, per… is het afwachten of het voldoende is.

Veel stof tot nadenken. Ondanks dat de Omgevingswet nog niet in werking is, hebben een boel projecten de revue al gepasseerd waarbij participatie een belangrijk onderdeel was.

Cta van conceptontwikkelaar Naomi Mae van U.Minds

NAOMI MAE POPPINGA – CONCEPTONTWIKKELAAR

Wij bloggen regelmatig en lezen voor jou alles wat er te lezen valt over proces architectuur, co-creatie en gebiedsontwikkeling. En delen elke maand alleen wat we écht de moeite waard vinden via